Prokuplje

Kroz Prokuplje su uvek prolazili važni putni pravci, a mnoge civilizacije su ovde ostavile traga. Prokuplje je riznica istorije i moderna varoš koju treba upoznati. U centru je gradski park sa spomenicima iz novije istorije, a svedoci bogatog kulturnog nasleđa čuvaju se u Narodnom muzeju Toplice. Ovde se može videti izuzetna arheološka zbirka predmeta iz preko sto nalazišta koji potiču od praistorije do srednjeg veka, vredna postavka Topličkog ustanka, postavka NOB-a, Galerija Bože Ilića, poznatog slikara...

Muzej ima regionalni značaj i sprovodi arheološka istraživanja u Toplici, a zaposleni u Muzeju su odlični vodiči kroz ovaj kraj.

Narodni muzej Toplice, Ratka Pavlovića 31
www.muzejtoplice.org.rs, tel: 027 321 694

Duga istorija Prokuplja oslikana je i spomenicima kulture iz različitih epoha koji se nalaze na brdu Hisar. U podnožju, pored reke Toplice koja okružuje brdo, vidljiva je srednjovekovna kula koju nazivaju Jug-Bogdanovom, a ime slavnog epskog junaka vezuje se i za malu kamenu crkvu koja je sagrađena na platou gde je prvobitno postojao hram iz I veka posvećen Herkulu. Jug-Bogdanova crkva nosi naziv i Latinska, pošto su je koristili Dubrovčani koji su ovde živeli u XVI veku.

Crkva Sv. Prokopija je skoro naslonjena na padinu Hisara. Potiče iz X veka, više puta je obnavljana i u njoj se od 1396. godine čuvaju mošti Sv. Prokopija posle čega je grad dobio današnje ime. U porti crkve mogu se videti delovi rimskih termi, a na vrhu Hisara su ostaci rimskog grada Hameuma. Mnogo su očuvanije zidine potonjeg utvrđenja iz XIV veka, a iz novijeg doba (1929.) je zadužbina dr. Alekse Savića

Sa terase restorana Savićevac pruža se veličanstven pogled na Prokuplje i guste krošnje drveća između kojih se nazire neobičan tok Toplice - reka dva puta neobjašnjivo skreće iako bi mogla ići pravo i pravi više od 10 puta duže korito. Za tu retku prirodnu pojavu naučni naziv je epigenija, i mogla bi biti pripremljena kao izuzetna turistička atrakcija.

Prirodna zanimljivost nalazi se i na 20km od Prokuplja, 2,5km od Belog Kamena, na vrhu Vidojevice. Ova planina je jedna od retkih u Srbiji koja ima tamno nebo, a uslovi za posmatranje svemira su izvanredni, pa robotizovani teleskop u Opservatoriji (1155m n.v.) radi kao deo svetske mreže. Preporučuju se šetnje ovim predelima gde je vazduh kristalno čist, a zatim povratak na Topličku magistralu koja vodi ka Kuršumliji.

Ali, treba prvo skrenuti u selu Mala Plana, odakle se preko Merovca stiže do srednjovekovnog manastira Ajdanovac (od Prokuplja 27km) koji je po letopisu zidan u vreme kralja Milutina (1282-1321). Crkva, novi konak i spomen česma nalaze se pored izvora Zdravinjske rečice na južnim obroncima Velikog Jastrepca.

Na samoj magistrali nailazi se na Rimske terme iz III veka u selu Bace. Mora se stati da bi se videle jer su ispod nadvožnjaka, izgrađenog da bi bile sačuvane. One svedoče o nekadašnjoj razvijenosti ovog područja i njegovim prirodnim bogatstvima. Nedaleko, u selu Viča, je izvorište mineralne vode koja otiče u reku, (ranije flaširana pod nazivom "Milan Toplica"), a arheološka istraživanja bi mogla dokazati da je banja Viča, korišćena još od neolita, najstarija banja na svetu!

Turistička organizacija Prokuplje, Ratka Pavlovića 84
topkoffice@open.telekom.rs, 027 334 049

Osnivanje klastera podržale su Evropska unija i Vlada Švajcarske preko Programa evropskog partnerstva sa opštinama EU PROGRES