Lebane

Lebane se u spisima pominje 1516. godine kao "Hleban", a zahvaljujući svom položaju na tranzitnom pravcu koji povezuje Južno Pomoravlje sa Jadranskim morem, naseljavan je od davnina. Uspon doživljava u 6. veku kada i obližnji Caričin grad, ali ne prati njegovu sudbinu, već se sa prekidima razvija do današnjih dana.

O kontinuitetu života svedoče i sakralni spomenici u blizini ostataka Caričinog grada. Između sela Caričine i Prekopčelice nalazi se crkva Sv. Ilije iz 19. veka u koju je ugrađen kameni reljef sa pređašnjeg srednjovekovnog zdanja, a crkva Sv. Nikole u Prekopčelici podignuta je 1873. godine na temelju starijeg svetilišta. Prekopčelica je poznata i po visokokvalitetnom medu, a domaća hrana se može probati u restoranu Dionis.

Kvalitetan smeštaj nudi Vizitorski centar Teodora (16 ležaja) koji nosi ime žene vizantijskog cara Justinijana i koji je pre 16 vekova izgradio velelepan Caričin grad. U objektu se nalazi restoran, konferencijska sala i ovde je i sedište klastera radanskog područja Radan klaster. To je, takođe, dobra baza za obilazak okoline. Jedna od obeleženih pešačkih i biciklističkih staza vodi preko sela Magaša i Ivanja do vrha Petrovac, do 1148m n.v. Tu je negde nekada prolazio i akvadukt koji je dovodio vodu sa Radana do Caričinog grada. I druge radanske staze imaju svoju priču, a utisak svakako ostavlja neverovatna lepota predela, mirisi, svežina vazduha...

Vizitorski centar "Teodora"
tel: 016 847 160, 060 382 63 15

Planina Radan ima čudesnu snagu koju prenosi na brojan biljni i životinjski svet. Hrana koja se ovde priprema ima zaista izvanredan ukus. Restoran Alas MS-2 za svoju kuhinju nabavlja samo proizvode iz radanskih sela, a nalazi se pored raskrsnice puteva Caričin grad - Medveđa - Lebane.

Živopisna su i planinska i ravničarska lebanska sela. Grgurovce (12km) ima vodenicu staru preko 200 godina, levakinju, koja je izgrađena bez ijednog eksera. Dalje u planini je selo Radevce (30km) sa obilatim izvorom pitke vode koja neprestano ističe iz dve cevi. U selu Bošnjace treba videti crkvu Sv. Petka iz 16. veka koja je ukopana u zemlju jedan metar i okružena 1872. godine zidom od nepečene cigle. U porti crkve nalazi se i novi konak.

Lepa su sela, ali i gradski centar ima draž. Lebane se nalazi na ušću dveju reka, Šumanke i Jablanice. Nema kao Kalemegdan "Breg za razmišljanje", ali dobar ugođaj pruža i sedenje na terasi hotela Caričin grad koja gleda na reku. Hotel ima 70 ležaja, konferencijsku salu i teretanu, a u ponudi restorana su domaći i strani specijaliteti. Treba prošetati lepo uređenim ulicama Lebana, obići kafane i kafiće, Dom kulture Radan i uponati ljude.

Hotel "Justinijana" Caričin Grad
tel: 060 091 96 13, justinijana.cg@hotmail.com

Ne sme se zaobići poseta Udruženju "Ruža" koje neguje tradiciju i stare zanate. Osmislili su i pešačku stazu Na putu rukotvorina koja povezuje pet podradanskih sela, iz potrebe da sačuvaju ono što je vredno, a preti da bude zaboravljeno. Posetioci koji krenu u šetnju preko planine mogu da očekuju toplu dobrodošlicu, zdravu hranu i da bliže upoznaju narodnu umetnost, lokalni folklor i graditeljstvo.

Udruženje pravi suvenire, kao i Zanatska radnja Terzija koja za to koristi staru, skoro zaboravljenu veštinu pustovanja vune. Moderna kapa, prsluk, torbica, jastučić od vune su samo jedna od toplih uspomena koje se mogu poneti iz Lebana.

SZR "Terzija" - stari zanati Lebane, ul. Cara Dušana 97-1
tel: 062 83 86 907
Turistička organizacija Lebane, ul. Cara Dušana 55
tel: 016 847 160

Osnivanje klastera podržale su Evropska unija i Vlada Švajcarske preko Programa evropskog partnerstva sa opštinama EU PROGRES